Afryka https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka <p> </p> <p>Redaktor naczelna: dr hab. Hanna Rubinkowska-Anioł (<a title="pbn" href="https://pbn.nauka.gov.pl/core/#/profile/public/5e709358878c28a0473a7aae" target="_blank" rel="noopener">PBN</a>, <a title="orcid" href="https://orcid.org/0000-0001-7051-3969" target="_blank" rel="noopener">ORCID</a>)</p> <p> </p> <p><strong>e-ISSN: 2449-822X</strong></p> <p><strong>ISSN: 1234-0278</strong></p> <p> </p> <p>Czasopismo „Afryka” upowszechnia wyniki badań polskich afrykanistów z ośrodków naukowych w całym kraju. Zaczęło ukazywać się od końca 1994 roku (początkowo jako Biuletyn PTAfr) w charakterze wewnętrznej publikacji informacyjnej. Do 2008 roku było biuletynem dotowanym przez Komitet Badań Naukowych. Od numeru 29 „Afryka” zmieniła swoją szatę graficzną i objętość. Z biuletynu stała się czasopismem naukowym, popularyzującym dorobek polskich afrykanistów. Wydawanie czasopisma jest możliwe dzięki pracy społecznej członków zespołu redakcyjnego, składkom członków PTAfr, pieniądzom z grantu badawczego oraz dotacjom z funduszy na rzecz wspierania naukowej działalności wydawniczej pochodzących z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W 2018 roku „Afryka” miała 6 punktów i znajdowała się na 89 pozycji listy B czasopism punktowanych MNiSW. Od maja 2019 roku aktualne oraz archiwalne numery czasopisma „Afryka” są indeksowane na międzynarodowej platformie cyfrowej <a title="Afryka_CEJSH" href="http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.cejsh-ace9e3b9-7862-420e-a721-59aba0ba1179" target="_blank" rel="noopener">The Central European Journal of Social Sciences and Humanites (CEJSH)</a>. Dostęp do wydawanych przez nas treści jest dzięki temu ułatwiony, a widoczność tekstów zostanie znacznie poszerzona, między innymi poprzez obecność w wyszukiwarce Google Scholar.</p> <p> </p> <p>Pełne teksty numerów od 2017 roku dostępne są w <a title="archiwum" href="http://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/issue/archive" target="_blank" rel="noopener">archiwum</a> oraz w <a title="search" href="http://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/search/search" target="_blank" rel="noopener">wyszukiwarce tematycznej</a>.</p> <p>Pełne teksty numerów opublikowanych w latach 2005-2019 dostępne są na stronie <a title="Afryka_PTAfr" href="http://ptafr.org.pl/afryka-numery-do-pobrania/" target="_blank" rel="noopener">Polskiego Towarzystwa Afrykanistycznego</a>.</p> <p>Starsze numery dostępne są jedynie w wersji papierowej w zbiorach bibliotek (m.in. Biblioteki Katedry Języków i Kultur Afryki UW).</p> <p> </p> <p>Osoby zainteresowane złożeniem tekstu zapraszamy do działu <a title="submissions" href="http://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/about/submissions" target="_blank" rel="noopener">Przesyłanie tekstów</a>. Publikacja w czasopiśmie jest bezpłatna. Nowi Autorzy powinni <a title="register" href="http://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/user/register" target="_blank" rel="noopener">założyć konto</a> w systemie.</p> pl-PL ptafrykanistyczne@gmail.com (Sabina Brakoniecka) s.brakoniecka@uw.edu.pl (Sabina Brakoniecka) Tue, 01 Oct 2019 00:00:00 +0000 OJS 3.3.0.6 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Samba Diabaré Samb, żyjący skarb Senegalu, odszedł w wieku 95 lat https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/13 Ewa Kalinowska Prawa autorskie (c) 2021 https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/13 Tue, 01 Oct 2019 00:00:00 +0000 Kolejna (nie)biografia Czaki. Recenzja książki Johna Labanda The Assassination of King Shaka. Zulu History’s Dramatic Moment, Johannesburg, Cape Town 2017 https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/8 Michał Leśniewski Prawa autorskie (c) 2021 https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/8 Tue, 01 Oct 2019 00:00:00 +0000 Jacek Łapott, Dogonowie z bliska, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2019 https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/12 Małgorzata Szupejko Prawa autorskie (c) 2021 https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/12 Tue, 01 Oct 2019 00:00:00 +0000 W poszukiwaniu „autentycznego” Afrykanina https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/1 <p>Koncepcja „prawdziwego”, autentycznego Afrykanina, jako osoby z gruntu odmiennej od ludzi Zachodu, od dawna obecna była w europejskim dyskursie naukowym (zwłaszcza antropologicznym), jak i kulturze popularnej. Jego antytezą stał się koncept Afrykanina zdetrybalizowanego, wyzbytego w znacznej mierze cech autentycznej kultury afrykańskiej i przyjmującego europejskie wzory kulturowe. Koncept „autentycznego” Afrykanina, jako statycznego „okazu” zaczerpniętego z dawnej Afryki, odpornego na zmianę kulturową, spotykał się z odrzuceniem przez rodzące się nowe, wykształcone elity afrykańskie. W pokolonialnej Afryce ich odpowiedzią była m.in. idea afrocentryzmu. Niniejszy artykuł ma charakter eseju, niestawiającego sobie za cel wyczerpującej analizy zagadnienia. Celem jest raczej wskazanie na wybrane pola dyskursu, przedstawienie, jak koncept „autentycznego” Afrykanina, funkcjonował w debacie naukowej, a także jak zmieniało się w zależności od kontekstu i doktryn kolonialnych zjawisko przenikania się kultur oraz upodmiotowienia samych Afrykanów.</p> Ryszard Vorbrich Prawa autorskie (c) 2021 Afryka https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/1 Tue, 01 Oct 2019 00:00:00 +0000 Batwa – sto lat przemian. Między globalizacją, państwem a turystyką https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/2 <p>Artykuł jest głęboką refl eksją nad zmianami zachodzącymi w kulturach grup mniejszościowych, nie tylko w kontakcie z ich większymi sąsiadami, lecz także, i przede wszystkim, pod wpływem procesów globalizacji i dynamicznie rozwijającej się turystyki. Forma badań pozwala zaprezentować lud Batwa żyjący w regionie Wielkich Jezior Afrykańskich z szerszej perspektywy czasowej. Zestawienie dwóch okresów badawczych, jednego z początku XX wieku (Jan Czekanowski), a drugiego z wieku XXI (Lucjan Buchalik) umożliwiło prześledzenie zmian w codziennym życiu tej grupy. Z jednej strony, Batwa są marginalizowani, a z drugiej absorbowani przez otaczające ich, dominujące ludy. Badając proces transformacji, zauważyć można, że Batwa zaakceptowali wiele zmian wynikających z kontaktów ze światem zewnętrznym. To proces przymusowego wysiedlenia z ich rodzimych terenów zagroził istnieniu tej wspólnoty.</p> Lucjan Buchalik Prawa autorskie (c) 2019 Afryka https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/2 Tue, 01 Oct 2019 00:00:00 +0000 Grupa zbrojna Siriri jako przykład działalności rebeliantów w Republice Środkowoafrykańskiej https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/4 <p>Najwięcej incydentów zbrojnych w Republice Środkowoafrykańskiej (RŚA) odnotowuje się od 2017 roku na tle konfl iktów o szlaki tranzytowe, wypas bydła oraz o tereny, na których znajdują się kopalnie minerałów. Niniejszy artykuł ma na celu, poprzez analizę taktyki jednej z organizacji rebelianckich, ukazanie działalności grup zbrojnych na terenach przez nie kontrolowanych. Opisane działania grupy Siriri (prefektura Mambéré-Kadeï) są charakterystyczne dla grup separatystycznych w RŚA.</p> Izabela Cywa Prawa autorskie (c) 2021 https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/4 Tue, 01 Oct 2019 00:00:00 +0000 Zraniona pamięć i historyczna trauma w literaturze Gwinei Równikowej. Twórczość Donata Ndongo Bidyogi https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/5 <p>W niniejszym artykule, na przykładzie twórczości najwybitniejszego pisarza Gwinei Równikowej, Donata Ndongo Bidyogi, zostaną przedstawione dwa aspekty literatury gwinejskiej, jakimi są pamięć i trauma. Są one kluczowe dla zrozumienia specyfiki młodego piśmiennictwa, tworzonego w języku hiszpańskim. Refleksja nad wybranymi zagadnieniami, rozwijana przez współczesnych pisarzy gwinejskich, nadaje swoisty charakter literaturze kraju. Namysł nad dramatyczną przeszłością i trudną teraźniejszością stanowi powtarzający się w niej motyw. Artykuł jest podzielony na cztery części. W pierwszej zostanie przedstawiona refleksja teoretyczna nad używanym w tekście pojęciem „zranionej pamięci” w ujęciu Paula Ricouera. Następnie zostanie omówiony tzw. dyskurs traumy w literaturze oraz przedstawione będzie rozróżnienie pomiędzy wydarzeniem traumatycznym a doświadczeniem traumatyzującym. W kolejnej części artykułu zostanie przybliżona problematyka gwinejskich traum historycznych oraz literacki pejzaż Gwinei Równikowej. Przedmiotem refleksji będą literackie strategie projekcji zbiorowej, zranionej pamięci Gwinejczyków oraz zagadnienie (nie)możności odwzorowania traumy w literaturze. W ostatniej części tekstu zostaną przeanalizowane literackie realizacje omawianych zjawisk w utworach Donata Ndongo Bidyogi.</p> Renata Diaz-Szmidt Prawa autorskie (c) 2021 https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/5 Tue, 01 Oct 2019 00:00:00 +0000 Socjokulturowy aspekt powitań w języku suahili https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/6 <p>Obecnie język postrzegany jest jako przejaw kultury i uznaje się, że do efektywnej komunikacji nie wystarcza znajomość słownictwa i reguł gramatycznych danego języka, ale równie ważne są kompetencje socjokulturowe, czyli znajomość norm dyskursu. W artykule przybliżam zasady komunikacji w kilku językach afrykańskich. Przedstawiam najczęściej stosowane zwroty powitalne w języku suahili, zasady ich stosowania, oraz najczęstsze błędy popełniane przez uczących się języka. Zwracam także uwagę na to, że język suahili, jako język funkcyjny i język komunikacji ponadetnicznej w całej Afryce Wschodniej, charakteryzuje się wysokim stopniem przyswojenia norm komunikacyjnych stosowanych przez użytkowników, dla których nie jest on językiem rodzimym.</p> Beata Wójtowicz Prawa autorskie (c) 2021 https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/6 Tue, 01 Oct 2019 00:00:00 +0000 Ile funtów na fārsala? Miary i wagi stosowane w handlu zanzibarskim w okresie 1830–1888 https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/7 <p>Artykuł dotyczy systemu miar i wag używanego w Sułtanacie Zanzibarskim, w tym głównie w międzynarodowym porcie Zanzibar w latach 1830–1888. Powstał on w tej właśnie epoce, na potrzeby handlu pomiędzy kupcami miejscowymi, arabskimi, indyjskimi i zachodnimi, w oparciu o miary i wagi zaczerpnięte z różnych tradycji. Po okresie negocjowania standardów pomiędzy różnymi uczestnikami gry politycznej i handlowej, w stosunkowo krótkim czasie, ten eklektyczny system został, w pewnym stopniu, osadzony w tradycji angielskiej opartej na uncji, funcie wagowym i jardzie. O ile miary objętości zachowały charakter lokalny i nie były przeliczane na jednostki europejskie, również i one uległy globalizacji poprzez swoje odpowiedniki wagowe. Autor rozpatruje zanzibarski system miar i wag w kontekście politycznym i ekonomicznym. Uważa przy tym, że kluczowe dla zrozumienia procesu tworzenia się zanzibarskiego systemu miar i wag jest zrozumienie, w jaki sposób zachodni, a pośrednio również lokalni odbiorcy sami go konceptualizowali, jak również, jakie formy jego prezentacji obierali.</p> Marek Pawełczak Prawa autorskie (c) 2021 https://afryka.ptafr.org.pl/index.php/afryka/article/view/7 Tue, 01 Oct 2019 00:00:00 +0000